Moet een dochteronderneming aanbesteden?

Is NS Stations, onderdeel van het NS-concern, een aanbestedende dienst? Ja, stelt de rechter. Die gaf JCDecaux gelijk dat ook dit bedrijf kans moet maken op concessies voor de exploitatie van reclame op stations. NS Stations weigerde een dergelijke concessie op de markt te brengen en gunde haar daarentegen onderhands aan Exterion. Daarmee ging NS Stations voorbij aan zijn verplichting tot aanbesteden, concludeerde de rechter.

NS Stations is een dochteronderneming van het NS-concern. Het houdt zich onder andere bezig met het verhuren en laten exploiteren van commercieel vastgoed, voornamelijk stationsgebouwen. Daaronder valt dus ook de exploitatie van reclame op stations. JCDecaux toonde meermaals interesse in de concessies voor reclame-exploitatie, maar zag NS Stations de concessie onderhands gunnen aan Exterion. Onterecht, betoogde JCDecaux bij de rechter, omdat NS Stations voorziet in behoeften van algemeen belang en daarmee, anders dan bij activiteiten van industriële of commerciële aard, een aanbestedende dienst is.

De Rechtbank Midden-Nederland volgde de redenering van JCDecaux en stelde de reclame-exploitant in het gelijk. De rechter concludeerde op basis van de Spoorwegwet en parlementaire stukken dat het waarborgen van de transferfunctie en het schoon en veilig houden van stations voor reizigers inderdaad voorziet in een behoefte van algemeen belang. Ook al is NS Stations een dochteronderneming die naast publieke taken commerciële activiteiten verricht, ze is tevens een publiekrechtelijke instelling. Volgens jurisprudentie maakt het niet uit welk aandeel de commerciële activiteiten hebben.

Zodra een deel van de activiteiten publiek van aard is, is er sprake van een publiekrechtelijke instelling. En die zijn verplicht hun activiteiten aan te besteden. De uitspraak vormt daarmee een bevestiging van die jurisprudentie.