Krijgen duurzame ambities in verkiezingstijd navolging in de praktijk?

Dagblad Trouw stelde onlangs vast dat duurzaamheid op lokaal niveau niet meer is voorbehouden aan traditioneel groene partijen. De meeste partijen omarmen duurzaamheid en eisen bijvoorbeeld in hun verkiezingsprogramma dat nieuwe woningen direct klimaatneutraal worden gemaakt. Ook het televisieprogramma De Monitor van de KRO-NCRV stelde vast dat alle gemeenten duurzaam willen zijn, maar plaatst de kanttekening dat niemand vertelt hoe.

Van ambitie naar realisatie

Waar Trouw constateert dat duurzaamheid voor steeds meer partijen een belangrijk thema is, concludeert De Monitor dat het vooral om ambities gaat, om verkiezingsbeloftes. Volgens het programma schort het aan concrete plannen om deze ambities daadwerkelijk te realiseren. De Monitor zoekt de oorzaak hiervoor bij de beslissingen die nodig zijn om duurzame ambities uit te voeren.

Draagvlak

Een gemeente die de overstap wil maken naar duurzaam energieverbruik en de oplossing hiervoor zoekt in de aanleg van een windmolenpark hoeft bijvoorbeeld niet te rekenen op steun van de lokale bevolking. Het ontbreken van draagvlak kan in dit voorbeeld dus reden zijn de maatregel niet op te nemen in het verkiezingsprogramma.

Positieve ontwikkeling

Maar hebben gemeentes inderdaad te weinig concrete duurzame plannen? "Dat meer politieke partijen duurzame ambities hebben dan vier jaar geleden is een positieve ontwikkeling", zegt Marvin Stolk, senior adviseur van Tender People. "Dat het hierbij ontbreekt aan concrete onderbouwingen is wellicht jammer, maar kun je in verkiezingstijd alleen maar zien als een strategische overweging."

Duurzame ambities buiten verkiezingstijd

"Het is daarom interessant om te zien wat gemeentes buiten verkiezingstijd om doen om hun duurzame ambities te realiseren. En die ontwikkelingen zijn hoopgevend", aldus Stolk. "Om maar een voorbeeld te noemen: zo’n honderd overheidspartijen hebben onderling afgesproken werk te maken van Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI). Zij willen daarmee verder gaan dan de minimumeisen op dit gebied en zelf actieplannen en doelstellingen formuleren. Het gaat hierbij vooral om gemeentes, maar ook waterschappen, provincies en ministeries."

Gemeente Utrecht

Dat kan leiden tot allerlei duurzaamheidsinitiatieven of -projecten. In de gemeente Utrecht is de wijk Overvecht-Noord de eerste bestaande Utrechtse woonwijk die uiterlijk in 2030 aardgasvrij wordt. Hiermee is een eerste grote stap gezet om de gehele stad aardgasvrij te maken.

Gemeente Arnhem

De gemeente Arnhem wil in 2020 in Nederland en daarbuiten bekend zijn als dé stad waar bedrijfsleven en onderwijs doorbraken creëren op het gebied van duurzame elektriciteit. Arnhem heeft in 2020 in de eigen stad ontwikkelde trolleybussen die van de draad verder kunnen rijden op accu's. Er liggen 125.000 zonnepanelen op daken, die zoveel mogelijk gekoppeld zijn aan laadpalen voor elektrische auto's. Er zijn ook vijf zonnevelden en vier windturbines gebouwd. Grote energiegebruikers in Arnhem-Noord zijn aangesloten op het warmtenet.

Deze voorbeelden tonen dat plannen in verkiezingstijd wel degelijk navolging krijgen in de praktijk.